Teaching with the Web:
A Collection of Online Treasure Hunts and Webquests

Reaksyon ng mga Dumagueteños sa Pananakop ng mga Dayuhan: Isang WebQuest para sa Unang Taon ng High School (Araling Panlipunan)

Sinulat nina G. Acabal at P. Arinto


Panimula
Anong bansa ang papayag na sakupin at gawing alipin ng ibang bansa? Tiyak na hindi papayag ang mga Pilipino. Nilabanan ng ating mga ninuno ang lahat ng dayuhang mananakop ng ating bansa—ang mga Kastila, mga Amerikano, at mga Hapon. Sa lahat ng dako ng Pilipinas, maging dito man sa Dumaguete, ay nag-aklas ang mga tao laban sa dayuhan at pilit na ipinaglaban ang ating kalayaan.

Ngunit nakakalimutan na ng marami sa atin ang kabayanihan ng mga taong nakipaglaban upang muli nating makamtan ang ating kalayaan. Dahil dito, nanawagan ang National Historical Institute sa ating lahat na tuklasin at itala ang kuwento ng pakikipaglaban sa mga dayuhang mananakop sa ating mga bayan. Halina’t tuklasin natin kung ano ang ginawa ng mga Dumagueteños laban sa mga mananakop na Kastila, Amerikano, at Hapon.

Gawain
Tutulungan natin ang National Historical Institute (NHI) na makakalap ng mga impormasyon tungkol sa pag-aalsa o resistance movement na naganap sa iba’t ibang panahon ng pananakop ng mga dayuhan sa ating bayan.

Ilalahad natin ang ating makukuhang impormasyon sa isang ulat o report.

Proseso

Unang Hakbang – Pagbubuo ng mga Pangkat

a. Hahatiin ang klase sa 12 na pangkat o grupo. Ang bawat pangkat ay magsasaliksik tungkol sa mga pangyayari sa isang bahagi ng Dumaguete (halimbawa, sa hilagang Dumaguete) sa isang panahon ng pananakop (halimbawa, pananakop ng mga Hapon). Ang mga pangkat ay ang sumusunod:

b. Ang bawat pangkat ay may 4-5 miyembro. Ang bawat miyembro ay may tungkulin. Pagkatapos pag-usapan nang maayos sa grupo, piliin ang inyong indibidwal na tungkulin sa mga sumusunod:
 

Mga Miyembro	Mga Tungkulin
Mananaliksik 1 at 2	Mangangalap ng impormasyon tungkol sa mga pangyayari sa lugar noong panahon ng mananakop sa mga aklat at iba pang nakasulat na sanggunian (tulad ng mga lumang magasin at mga tala sa munisipyo) Isusulat ang mga nakalap na impormasyon sa pamamagitan ng mga detailed notes Itatala nang maayos o ayon sa tamang format ang mga sanggunian
Mananaliksik 3	Kakapanayamin (interview) ang isang lokal na historiyador o iba pang lokal na eksperto (katulad ng mga lolo o lola) tungkol sa mga pangyayari sa lugar sa panahon ng mga mananakop Ilalahad ang nakalap na impormasyon sa anyo ng interbyu
Ilustrador o Litratista	Mangangalap ng mga litrato ng lugar sa kasalukuyan at noong panahon ng mananakop, mga taong may kinalaman sa pag-aalsa laban sa mga dayuhan, at mga pangyayaring may kinalaman sa pag-aalsa o pakikipaglaban sa mananakop (ang mga litrato ay maaaring mula sa mga libro, mga lumang magasin, mga archives, mga litratong namana ng ilang miyembro ng komunidad) Kung walang litratong makalap o kakaunti lamang ito, iguguhit ang mga reaksyon ng mga Dumagueteños sa dayuhang mananakop Gagawan ng caption lahat ng litrato at larawan
Editor	Bubuuin ang ulat ng grupo mula sa mga tala ng Mananaliksik 1 at 2, panayam ng Mananaliksik 3, at mga litrato at/o guhit ng ilustrador; susulatin ang panimula at konklusyon ng ulat Aayusin ang mga litrato at/o larawan ayon sa pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari batay sa nakuhang impormasyon ng mga mananaliksik

Ikalawang Hakbang – Pananaliksik/Pangangalap ng Impormasyon

a. Isagawa ang background reading para sa proyekto sa pamamagitan ng pagbabasa ng inyong mga aralin at textbook tungkol sa reaksyon ng mga Pilipino noong panahon ng pananakop. Liban sa textbook, may ilang sanggunian din mula sa Internet (tingnan sa “Sanggunian”) tungkol sa paksang ito.

Ang background reading ay gagawin ng lahat ng miyembro ng grupo bilang paghahanda para sa pananaliksik at pagsusulat ng ulat ng grupo.

Gawin ang background reading sa loob ng isang linggo.

b. Mananaliksik 1 at 2, gawin ang pangangalap ng impormasyon sa paksa ng ulat ng grupo (halimbawa, panahon ng pananankop ng mga Kastila sa silangang Dumaguete) mula sa mga nakasulat na sanggunian. Gumawa ng detalyadong tala (detailed notes), kasama ang detalye tungkol sa pinagkunan ng impormasyon. Gamitin ang website na ito bilang gabay sa format ng pagtala ng sanggunian: http://zonorus.marlboro.edu/~ewood/design1/fluquest/process/biblio.htm.

c. Mananaliksik 3, makipag-ugnayan sa lokal na historyador o lokal na eksperto at kapanayamin (interview) sila tungkol sa mga pangyayari sa panahon ng mananakop sa lugar na itinalaga sa grupo (halimbawa, hilagang Dumaguete). Maghanda para sa panayam. Isulat ang lahat ng tanong at magdala ng notebook at bolpen. Maaari ding gumamit ng tape recorder ngunit hingin ang permiso ng kapanayam bago ito gamitin. Maaari ding hindi personal ang pakikipagpanayam at magpapadala lamang ng nakasulat na mga tanong at pagkatapos ay kolektahin ang sagot sa takdang araw.

d. Sasamahan ng ilustrador ang mga mananaliksik upang mangalap ng mga angkop na litrato. Kung kakaunti ang litratong makukuha ay iguhit ang mahahalagang pangyayari ayon sa impormasyong makukuha ng mga mananaliksik.

Ang hakbang 2b, 2c at 2d ay kailangang matapos sa loob ng dalawang linggo.

Pangatlong Hakbang – Paghahanda ng Ulat

a. Ibibigay ng mga mananaliksik sa editor ang kanilang mga detalyadong tala at resulta ng panayam. Ibibigay din ng ilustrador sa editor ang mga litrato at/o guhit na may kasamang caption.

b. Isusulat ng editor ang burador (draft) ng ulat mula sa mga impormasyong ibinigay ng ibang miyembro ng grupo. Ang mga bahagi ng ulat ay ang sumusunod:

1. Panimula o introduction
2. Katawan ng ulat (reaksyon ng mga mamamayan ng _______ bahagi ng Dumaguete sa pananakop ng mga ________)
3. Panayam (lagyan ito angkop na pamagat gaya ng “Kung Bakit Nag-Aklas ang mga taga-______ Laban sa ______”)
4. Pagwawakas o konklusyon

Ang mga larawan o guhit ay kailangang ilagay sa tamang lugar sa ulat. Hindi kinakailangang magkakasama lahat ng larawan. Maaaring hiwa-hiwalay sa iba’t ibang bahagi ng ulat.

Ikabit ang lista ng mga sanggunian sa ulat.

Tingnan sa Ebalwasyon kung paano bibigyan ng grado ang ulat ng grupo.

Kailangang matapos ng editor ang burador ng ulat sa loob ng isang linggo.

c. Magpupulong ang grupo upang mabasa ng lahat ng miyembro ang burador ng ulat at tulong-tulong na aayusin ito kung kinakailangan. Tandaang isang grado lamang ang ibibigay sa lahat ng miyembro ng grupo para sa ulat. Tapusin ang sama-samang pag-aayos ng burador sa loob ng isang araw.

Ikaapat na Hakbang - Pagtatasa

a. Isumite ang ulat sa guro sa takdang araw.

b. Punan ang self-assessment at peer evaluation forms at isumite sa guro sa takdang araw.

Mga Sanggunian
Gamitin ang mga sumusunod para sa background reading. Maaari ding kumuha ng impormasyon para sa ulat sa ilan dito. Ngunit hindi ito komprehensibong lista ng sanggunian. Inaasahang higit pa rito ang inyong gagamiting sanggunian.

Ang online article na may pamagat na “War for Independence: The View From a Small Town” (tingnan ang URL sa ibaba) ay isang halimbawa ng ulat tungkol sa reaksyon ng isang bayan sa pananakop ng mga dayuhan.

Philippine Revolution Against Spain
http://opmanong.ssc.hawaii.edu/filipino/philrev.html
http://opmanong.ssc.hawaii.edu/filipino/katipunan.html
http://www.ualberta.ca/~vmitchel/fw3.html
http://www.los-indios-bravos.com/english/eng_hist_08.html
http://www.msc.edu.ph/centennial/katipunan.html

The Philippine Revolution and Philippine-American War
http://www.boondocksnet.com/centennial/index.html
http://www.guampdn.com/guampublishing/special-sections/phil-ind2003/f4.htm

Resistance Against American Occupation
http://reference.allrefer.com/country-guide-study/philippines/philippines25.html
http://reference.allrefer.com/country-guide-study/philippines/philippines31.html
http://thomasmc.com/1118c.htm
http://www.marinduque.net/battle.htm
http://www.able2know.com/forums/about14261.html

Resistance to the Japanese Occupation
http://reference.allrefer.com/country-guide-study/philippines/philippines33.html
http://www.ualberta.ca/~vmitchel/fw6.html
http://www.worldwar2database.com/html/philip44.htm
http://countrystudies.us/philippines/21.htm
http://www.pbs.org/wgbh/amex/bataan/peopleevents/p_filipinos.html
http://www.geocities.com/CollegePark/Pool/1644/japaneseera.html

War for Independence: The View From a Small Town
http://www.bibingka.com/phg/cabugao/default.htm

History of Dumaguete City
http://mozcom.com/~montebon/page6.html
http://home.online.no/~erfalch/negrosorientala.htm

Photos of Dumaguete City
http://mozcom.com/~montebon/page7.html

Ebalwasyon
Ang ulat ng bawat pangkat ay bibigyan ng marka batay sa sumusunod:
 

Batayan o Criteria	Oo (2 pts.)	Di gaano (1 pt.)	Hindi (0 pt.)
A. Panimula at Konklusyon ng Ulat
1. Nakakatawag pansin ba ang panimula o introduksyon ng ulat? Naaakit ba ng panimula ang mambabasa na basahin ang kabuuan ng ulat?
2. Angkop ba ang sinasabi sa konklusyon bilang pagtatapos sa ulat? Binibigyang pagtatapos ba ng konklusyon ang buong ulat?
3. Lohikal ba ang daloy mula sa panimula hanggang sa katawan ng ulat (kasama ang panayam) at hanggang sa konklusyon nito?
B. Katawan ng Ulat
1. Malinaw at maayos ba ang paglalahad ng mga pangyayari?
2. May sapat na detalye ba ang parteng ito ng ulat?
3. Angkop ba ang mga detalyeng inilalahad? Ang mga detalyeng ito ba ay tungkol sa paksang iniatas sa grupo (halimbawa, tungkol nga ba ang ulat sa mga pangyayari sa bahagi ng Dumaguete na iniatas sa grupo at tungkol sa pag-aaklas laban sa mananakop na iniatas sa grupo?
4. Kaaya-aya bang basahin ang paglalahad?
C. Panayam
1. Sa pagbabasa ng panayam, nakikita ba na tama ang pagkakapili sa taong kinapanayam? Siya ba ay may alam tungkol sa paksa ng ulat?
2. Angkop ba ang mga tanong sa panayam sa paksa ng ulat?
3. Maayos at malinaw ba ang pagkakasulat ng panayam?
4. Nakakapagbigay linaw ba ang panayam sa pangyayaring pinapaksa ng ulat? Malinaw ba ang koneksyon ng panayam sa kabuuan ng ulat ng grupo?
D. Mga Litrato/Larawan
1. Maayos ba ang pagkakakuha ng litrato at/o pagkakaguhit ng mga larawan?
2. Nagpapakita ba ang mga ito ng impormasyong nais malaman sa ulat na ito?
3. Angkop ba ang mga caption sa mga litrato at/o larawan?
4. Sapat ba ang dami ng larawan upang maging kaayaaya ang ulat? (hindi masyadong kakaunti o di kaya’y sobra ang dami)
E. Mga Sanggunian
1. Angkop ba ang mga sangguniang ginamit? (ang ibig sabihin, ang nais malamang impormasyon ay makikita sa mga sangguniang ginamit)
2. Tama ba ang pagkakasulat ng mga sanggunian? (format)

Ang kabuuang puntos o marka para sa ulat ay 34 points.

Ang grado o marka ng bawat miyembro ay binubuo ng marka para sa ulat (70%), marka para sa self-assessment (15%), at marka para sa peer evaluation (15%).

Pagtatapos
Inaasahang maraming kayong matutunan sa gawaing ito, katulad ng kung paano mangalap ng wastong impormasyon sa mga nakasulat na batis, kung paano makipag-usap sa mga eksperto, kung paano bumuo ng ulat na kapanipaniwala at kaayaayang basahin, at kung paano makipagtulungan sa ibang tao upang makabuo ng isang bagay na maipagmamalaki ng lahat.

Tungkol naman sa paksa ng ating gawain, sana ay higit ninyong maunawaan ang kasaysayan ng ating bayan. Ang kasaysayan ay hindi lamang mga salita na nakasulat sa pahina. Ito’y binubuo ng mga kuwento ng mga tunay na pangyayari, mga pangyayaring kinasangkutan ng ating mga ninuno. Ang kalayaang ating tinatamasa ngayon ay dahil sa dakilang pakikipagtunggali ng ating mga ninuno laban sa mga nais lumupig sa ating bansa. Mabuhay sila at mabuhay ang Pilipinas.
 

Copyright 2004 by the Foundation for IT Education & Development. All rights reserved.