Teaching with the Web:
A Collection of Online Treasure Hunts and Webquests

Ang Mga Alamat ng Dumanjug, Cebu:
Isang WebQuest Para sa Ikalawang Taon ng High School (Filipino)

Sinulat nina R. Lañojan, R. Martin, at P. Arinto


Panimula
Isang umaga, tilaok ng manok ang narinig. Makalipas ang ilang sandali ay nabulabog ang taong bayan ng malakas na sigaw. “Nahug si Duman! Tabang mo. Si Duman nahug sa lubi! Si Duman nahug!” (Help, Duman fell from a coconut tree!)

Ang maikling kuwentong ito ay nagpapahiwatig kung bakit tinawag na Dumanjug ang bayan ng Dumanjug, Cebu.

O, narinig n’yo ba? Tilaok ng manok! Ang ibig sabihin nito ay, “Halika na’t umpisahan ang bago nating trip—ang pagsusuri ng mga alamat ng Dumanjug!"

Gawain
Panahon na upang maitala ang iba’t ibang alamat ng mga barangay na bumubuo sa Dumanjug. Kayong mga amateur folklorist ay inatasan ng National Commission for Culture and the Arts (NCCA) na gumawa ng isang anthology o koleksyon ng mga alamat ng Dumanjug. Ang anthology ay maglalaman ng iba’t ibang alamat tungkol sa mga bagay-bagay na makikita sa Dumanjug, mga guhit o disenyo (graphic design) tungkol sa mga alamat na ito, at maikling pagsusuri tungkol sa mga pagpapahalagang makikita sa bawat alamat.

Proseso
1. Hahatiin kayo sa ilang pangkat na binubuo ng limang miyembro. Ang bawat miyembro ng isang pangkat ay may kani-kaniyang tungkulin. Pag-usapan ninyong mabuti sa inyong pangkat kung sino ang gagawa ng bawat tungkulin.

Isang alamat lamang ang itatala ng bawat pangkat. Ngunit ito ay dapat tungkol sa isang paksa. Matapos mapag-usapan ng inyong pangkat ang paghahatian ng tungkulin, papipiliin kayo ng paksa ng inyong guro sa pamamagitan ng bunutan. Nakasulat sa maliliit na papel ang iba’t ibang paksa (halimbawa, anyo ng tubig, panagalan ng lugar, punong-kahoy, prutas) at isa sa inyong pangkat ang bubunot ng isang papel upang malaman kung ano ang paksa ng alamat na inyong sasaliksikin, itatala, gagawan ng guhit, at susuriin.

2. Kapag alam na ng lahat ng pangkat ang kanilang paksa at naghatian na ng mga tungkulin ang mga miyembro ng bawat pangkat, isasagawa ninyo ang background research sa pamamagitan ng pagbabasa sa mga website na nakatala sa Mga Sanggunian. Upang higit na maging kawili-wili, ang isang bahagi ng background research na ito (tungkol sa istruktura ng alamat) ay gagawin bilang online treasure hunt sa pangangasiwa ng inyong guro. Gagawin ito sa inyong computer center kung saan kayo ay tutulungan ni Kuya Kompyu at Ate Net.

Ang mga Internet resources na hindi kasali sa online treasure hunt at mga resources kagaya ng libro ay babasahin ninyo sa inyong vacant period. Kinakailangang matapos ang background research sa loob ng isang linggo.

3. Pagkatapos ng background research ay gagawin ng dalawang folklorista sa pangkat ang field interviews. Ito ay pakikipag-ugnayan sa mga matatanda sa iba’t ibang barangay sa Dumanjug upang magpakuwento sa kanila ng isang alamat tungkol sa paksang iniatas sa inyong pangkat. Kung mayroong kapamilya na nakakaalam ng isang alamat tungkol sa inyong paksa ay maaaring sila ang kapanayamin. Kung wala naman ay kapanayamin ang mga lokal na folklorista na nasa talaan ng inyong guro.

May ilang patakaran sa pakikipagpanayam na kailangan sundin. Sabi nga ng matatanda, may mga nuno sa punso at may mga diwata sa paligid at sila ay magagalit kung hindi kayo magiging maingat sa inyong pag-interview. Tandaan ang mga sumusunod:

a. Ugaliing magbigay galang.
b. Magdala ng bolpen at notebook.
c. Gawing mainam lang ang pagtatanong.

d. Huwag kaligtaang isulat ang pangalan ng nagbahagi ng alamat. Maaari ring kumuha ng litrato ng kapanayam o kaya’y palagdain ang nakapanayam sa notebook nyo bilang patunay na kayo nga ay nagkaroon ng interview sa kanya (ipasulat din ang petsa at oras ng interview).

Kinakailangang makahanap kayo ng isang alamat tungkol sa tamang paksa sa loob ng dalawang linggo.

4. Isusulat nang maayos ng dalawang folklorista sa pangkat ang alamat na nakuha sa field interview. Isusulat nila ito ayon sa istruktura ng alamat sa loob ng dalawang araw. Pagkatapos ay ipabasa sa ibang miyembro ng pangkat ang nakasulat na alamat at hingan sila ng mungkahi upang maging higit na maganda ang pagkakasalaysay dito.

Gagawin naman ng ilustrador ang mga guhit o ilustrasyon na angkop sa alamat na sinalaysay ng ka-grupong folklorista. Kasabay dito ang pagsulat ng dalawang kritiko sa pangkat ng isang sanaysay na nagsusuri ng mga pagpapahalagang makikita sa naturang alamat. Kinakailangang matapos ang mga gawaing ito sa loob ng tatlong araw.

5. Magpupulong ang buong pangkat upang tingnan ang ginawa ng ilustrador at mga kritiko. Kung kinakailangan ay aayusin o rerebisahin nila ang kanilang ginawa ayon sa mungkahi ng ilang miyembro ng pangkat. Gawing gabay sa pagrerebisa ang rubric na makikita sa Ebalwasyon.

Ang pulong na ito ay maaaring gagawin ninyo sa isang espesyal na pagtitipon ng klase (class meeting) sa isang Sabado sa computer center, kasama ang inyong guro. Sa pagkakataong ito gagawin ang pag-eencode ng inyong mga sinulat at pag-scan ng mga guhit na ginawa ng ilustrador. Mangyari pa ay isang formatted document ang anyo ng inyong isusumiteng alamat na may kasamang guhit at sanaysay. Tutulungan kayo ng inyong guro kung paano mag-encode, mag-scan, at mag-format.

6. Isumite ang naka-format at illustrated na alamat at ang kasamang sanaysay sa takdang araw.

7. Sagutin ang self-assessment at peer evaluation forms at isumite ang mga ito sa takdang araw.

Mga Sanggunian

Myths and legends
http://www.pibburns.com/myth.htm

What is a myth
http://www.pinoystuff.com/folklore/myths/myths.htm

Sample myth
http://www.pinoystuff.com/folklore/myths/malaksav.htm

What is a legend
http://www.pinoystuff.com/folklore/LEGENDS/LEGENDS.HTM

Structure of legends
http://www.leraconteur.scriptmania.com/Legendplan.htm

Examples of legends
http://www.planetozkids.com/oban/legends.htm

Examples of legends in Filipino
http://www.hawaii.edu/filipino/Related%20Material%20pages%20/Mga%20Alamat/Mga%20Alamat.html
Myths and legends from all over the world
http://www.mythorama.com/_mythes/indexus.php

Mga halimbawa ng pagsusuri ng alamat at mito
http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/63_folder/63_articles/63_legends.html
http://www.apologeticspress.org/rr/rr2003/r&r0311b.htm

Ebalwasyon
Dahil naging matiyaga kayo sa pananaliksik at naging bahagi ng bayan ng Dumanjug, bibigyan kayo ng marka bilang isang team/pangkat ayon sa sumusunod na rubric o criteria. Makikita rin sa ibaba kung ano ang batayan ng kabuuan ng inyong grado.

Copyright 2004 by the Foundation for IT Education & Development. All rights reserved.